Sarbak Metal Yönetim Kurulu Başkanı Andon Arakelyan sordu: ?Ispanağı kaç kez yıkarsın?? Toprağı gitsin diye yıkayabildiğim kadar çok yıkarım.

Sarbak Metal Yönetim Kurulu Başkanı Andon Arakelyan sordu: “Ispanağı kaç kez yıkarsın?”
Toprağı gitsin diye yıkayabildiğim kadar çok yıkarım.
Altı kez, yedi kez.
“Biliyor musun, her yıkadığında biraz daha kurşunla dolduruyorsun, ıspanağı” dedi.
O, sorularına devam ettikçe evdeki muslukları baş düşman olarak görmeye başladım:
“Dişlerini hangi suyla fırçalarsın?”
“Yemeğini hangi suyla pişirirsin?”
Israrla ‘kurşunlu su’ diyor.
Temizlik sağlayalım derken, kanserojen kurşunla doluyoruz.
Andon Arakelyon’ın Perşembe Pazarı’nda 55 yıllık geçmişi var. Muslukçu çırağı olarak işe başlamış, Çerkezköy’deki fabrikasında 35 yıldır pirinç çubuk üretimi yapıyor.
Yıllık 150 bin tonluk pazarda, 40 bin tonluk üretime imza atıyor.
Nedir bu pirinç çubuk? Armatür üreticileri bu pirinç çubuğu alıp, vana, musluk, armatür üretiyor.
Yemek tarifi verir gibi anlatıyor:
“58 kilo bakır, 39 kilo çinko, 3 kilo da kurşun koyuyorum, eritiyorum, pirinç çubuk yapıyorum. Sonra armatür markası benden bunu alıyor, dövüyor,
muhtelif ebatlarda döküyor ve armatür yapıyor.”
Madem insan sağlığını tehdit ediyor, kurşun koymasınlar:
“Olmaz” diyor, “Kurşunu koymazsak, pirinci işleyemeyiz, armatür haline getiremeyiz. Kurşun gevrekliği sağlıyor.”
Andon Arakelyon devam ediyor:
“Ömrüm boyunca yenilik peşinde koştum. Aslında kurşunlu benzin yasaklandığı zaman benim de aklıma düştü nasıl ki kurşunlu benzin doğaya zarar veriyor ve artık hiçbir yerde kurşunlu benzin satılmıyor, bizim pirinç çubuk kurşunsuz yapılamaz mı diye. Yıllarca uğraştım hatta bazı üniversitelerle birlikte araştırma-geliştirme yaptım ama sonuç elde edemedim.
O ara dünyada iki firmanın biri Japon, biri ABD’li, kurşunsuz pirinç çubuk üretimini başardığını öğrendim. Kalktım gittim ABD’den satın aldım, benzerini üretmeyi de başardım. Sonra dediler ki korsan üretimin başına iş açar, fabrikan bile elinden gider. O ara Japon firma ile temasa geçtim. Bir yıl uğraştım, en sonunda Japon mucit Sambo Copper Alloy Co.ltd.’nin lisansını verdiği Almanya’daki Wieland-Werke A.G’den patent aldım.”
Üç aydır kurşunsuz pirinç çubuk üretimi yapıyorum. Artık benden satın alan armatürlerin vana, musluk, armatürlerinde kurşun alışım olmayacak.”

Kurşunsuz musluk pahalı değil
Andon Arakelyan’a kurşunlu pirinç çubuk gibi kurşunsuzun da tarifini vermesini istiyorum.
Gülüyor, “Patenti gizli.
İnsan sağlığını tehdit etmeyen alışım katıyoruz.”
Peki ya biz tüketiciler için maliyeti?
Andon Arakelyan yanıtlıyor:
“200 metrekarelik bir evde tüm borularda,
armatürlerde, vanalarda kurşunlu malzeme kullanılmasıyla kurşunsuz arasındaki fark 30 TL. Öyle çok para değil, fakir fukaranın da kolaylıkla üstesinden gelebileceği bir tutar.”
Hem şu da var, nasıl ki kurşunlu benzin artık tüm dünyada yasak, yakın zamanda kurşunlu pirinç çubuk üretimi de yasaklanacak Kurşunlu benzin doğayı kirletiyor deniliyordu, asıl kurşunlu armatür sağlığımızı tehdit ediyor.”
Nitekim halen Kanada, Avustralya, Norveç, Finlandiya ve Japonya tamamen kurşunsuz pirinç çubuk üretimine-satışına geçmiş.
İzlenecek yol belli, kurşunlu ve kurşunsuz arasında fark olmadığına göre armatürlere hammadde sağlayan üreticilerin kurşunsuz üretime geçmesi için ‘baskı’ oluşturmalıyız.